Network kamerayı seçtikten sonraki  adım uygun lensi ve sistemdeki diğer ilgili bileşenleri seçmektir.

C-mount ve CS-mount olmak üzere iki lens montaj standardı vardır. Her ikisi de 1 inç'lik geçişe sahip olup, aynı gibi görünürler. Aralarındaki fark kameraya takıldıkları zaman sensöre olan uzaklıklarıdır:

• CS-mount. Lens ile sensör arasındaki mesafe 12.5 mm olacaktır.

• C-mount. Lens ile sensör arasındaki mesafe 17.5 mm olacaktır. 5 mm'lik boşluk (C/CS adaptör yüzüğü) kullanılarak C-mount lens, CS-mount lens'e dönüştürülebilir.

İlk başlangıç standartı C-mount olup,  CS-mount standartı sonradan oluşturularak üretim maaliyetleri ve sensör boyu düşürülmüştür. Bugün hemen hemen tüm kameralar CS-mount lensler ile kullanılmaktadırlar. CS-mount lens kullanan bir kameraya eski bir C-mount lensi, C/CS adaptör yüzüğü kullanarak monte etmek mümkündür. Eğer bir kamerayı odaklamak mümkün olmuyorsa büyük olasılıkla yanlış lens kullanılmıştır.

Sensör boyu/ölçüsü

Görüntü sensörleri  2/3", 1/2", 1/3" ve 1/4" olmak üzere farklı boyuttadırlar ve üretilen lensler bu boyutlara uyacak şekilde üretilirler. Kameraya uygun bir lens seçmek, görüntü kalitesi açısından önemlidir. 1/2" sensöre göre üretilen bir lens 1/2", 1/3" ve 1/4" sensörler ile çalışacak, 2/3" sensör ile çalışmıyacaktır.

Eğer bir lens, kamera içinde yer alan sensörden daha küçük bir sensör için üretilmiş ise alınan görüntülerin köşelerinde siyahlıklar oluşacaktır. Öte yandan eğer bir lens, kamera içinde yer alan sensörden daha büyük bir sensör için üretilmiş ise alınan görüntülerin açısı lensin açısından daha küçük olacak, başka bir değiş ile sensör dışındaki görüntüler kaybolacaktır. Aşağıdaki çizimde her iki durum da resmedilmiştir. 

Odak uzunluğu
Odak uzunluğu görüntünün belli mesafeden yatay alanını belirler. Daha uzun odak uzunluğu daha dar görüntü demektir.
 
Yaklaşık 30°'lik yatay görüntü alanı için gerekli odak uzunluğu örnekleri aşağıda verilmiştir. 
 

Lens ve sensör boyutu	1/2"	1/3"	1/4"
Odak uzunluğu	12 mm	8 mm	6 mm

Pek çok üretici basit kullanımlı, lens'lerin odak uzunluğunu hesaplamaya yarayan, kayarak  ve dönenerek çalışan  hesap makinaları temin etmektedirler. 

Görüntüdeki bir nesneyi algılamak için söz konusu nesnenin görüntüde %10'luk bir yüksekliğe sahip olması gerekir. Kesin tanımlama için ise bu yükseklik %30 veya daha çok olmalıdır.

Bu nedenle seçilen kameraların özelliklerini kontrol etmek ve son kullanım yerine yerleştirmeden önce görüntü örneklerini izlemek önemlidir.

Metre cinsinden hesaplama
1/4” CCD sensör ve  4 mm lens kullanan bir kameradan alınan görüntülerde 3 metrelik mesafede hangi genişlikteki nesneler  görüntülenebilecektir ?   H = D x h / f = 3 x 3.6 / 4 = 2.7 metre

Lens tipleri

• Sabit lens: Odak uzunluğu sabittir. Örneğin,  4 mm

• Değişken odaklı lens: Bu lens üzerinde odak uzunluğu manuel olarak ayarlanabilmektedir. Odak uzunluğu değiştirildiğinde lensin odak ayarı yeniden yapılmalıdır. En yaygın tip 3.5-8 mm'dir.

• Zoom lens: Odak uzunluğu belli bir alan içinde (6'dan 48'e kadar gibi), odağın ayarını etkilemeden değiştirilebilir. Lens, manuel veya motrolu olabilir, böylelikle de uzaktan da kontrol edilebilir..

Değişken odaklı lens

Sabit lens

Iris

Genellikle network kameralar görüntüleme cihazına giden ışığın miktarını iris ile veya poz süresini (exposure time) ayarlıyarak kontrol ederler. Geleneksel kameralarda poz süresi sabittir. Iris'in görevi lens'ten geçen ışığın miktarını ayarlamaktır. Lens'lerdeki iris tipleri aşağıdaki gibi farklılıklar gösterirler:

• Manuel iris kontrolü
  Manuel iris lens'te kullanılan irisin ayarı  genelikle kamera kurulduğunda bir kez yapılarak ışık koşullarının gereksinimleri sağlanır. Bu lensler görüntünün alındığı yerlerdeki aydınlatma değişikliklerine yanıt veremediklerinden, ışığın değiştiği yerlerde ortalama değerler ayarlanarak kameralar kullanılıma sunulurlar.

• Otomatik iris kontrolü
  Bina dışı uygulamalarında ve ışığın sürekli değiştiği ortamlarda iris'in otomatik olarak ayarlandığı lens'ler tercih edilmektedir. Diyafram açıklığı kamera tarafından kontrol edilmekte ve görüntü sensörüne gidecek en uygun ışık seviyesini sağlayacak şekilde, sürekli olarak değiştirilmektedir.

• DC-kontrollü iris: Kamera çıkışına bağlı olarak, iris kameranın işlemcisi tarafından kontrol edilmektedir.

• Video-kontrollü iris: Iris video işareti ile kontrol edilmektedir.

Otomatik irisli lens'ler bina dışı uygulamalar için önerilmektedirler. İris otomatik olarak kameraya ulaşan ışığın seviyesini ayarlıyarak hem en iyi neticeyi verir, hem de kamera sensörünü çok fazla ışıktan korur. Küçük çaplı iris ışık miktarını azaltır ve daha uzak mesafelerde daha iyi odaklama (daha derin görüntü özelliği) sağlar. Geniş çaplı iris ise düşük ışıklarda daha iyi görüntü verir. İris tanımı, F numarası ile yapılmaktadır.

F-numarası = Odak uzunluğu / İris çapı
Bir lens'e ilişkin f-numarası, odak uzunluğunun efektif lens çapına oranından ibarettir. Görüntü sensörüne aktarılan ışığın miktarını düzenliyerek sonuç görüntünün elde edilmesininde önemli bir rol oynar.

Daha büyük f-numarasına sahip lensler görüntü sensörüne daha az ışık iletirler. Daha küçük f-numarasına sahip lensler görüntü sensörüne daha çok ışık ilettiklerinden, düşük aydınlatmalı ortamlarda daha iyi kalitede görüntü alınmasına olanak sağlarlar. Aşağıdaki tabloda verilen f-numaralarına bağlı olarak görüntü sensörüne aktarılan ışığın miktarları gösterilmiştir.

Sınırlı ışık olan ortamlarda, lensin önüne nötr yoğunluk filtresinin takılması önerilir. Bu filtre düzenli olarak tüm görünebilir spektrumda lense giden ışığın miktarını azaltır ve dengeleme amacı ile iris'in tam olarak açılmasını sağlar. Sürekli net görüntü alınabilmesi için bugün pek çok network kamerada otomatik iris kullanılmaktadır.

Detaylı bilgi:
Bazı Axis network kameralar için lens hesap makinası